Plastik atıkların sonu geliyor
BİLİM

Plastik atıkların sonu geliyor

21-01-2018

Plastik kirliliği, dünya çapında ana çevre problemlerinden biri. Avrupa Birliği’nin plastik atık miktarını azaltma konusundaki son girişimiyle birlikte plastik kirliliğini sonlandırmak için büyüyen bir hareketin olduğu artık açık.

Hesaplamalara göre 2021 yılına geldiğimizde, insanlık yılda yarım trilyon plastik şişe kullanıyor olacak. Tek kullanımlık plastiklerin üretimi ve tüketimimiz kontrolden çıkmış durumda. Her yıl okyanuslara 8 milyon ton plastik atık bırakılıyor.

Bu büyüyen problem ekosistemimizi oldukça kötü etkiliyor. Doğal habitatlar boğuluyor ve plastik atıklarla karşılaşan vahşi yaşam zarar görüyor. Ancak birçok hükümet ve şirket bu büyüyen probleme artık kayıtsız değil.

AB yasal düzenlemelere gidiyor

Plastik atıkları durdurmak için Avrupa Birliği (AB), 2030 yılına kadar Avrupa’daki tüm paketlemelerin yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir olmasını öngören bir girişim başlattı.

Tabii bu adım, yabancı ülkelerden plastik de dahil olmak üzere geri dönüştürülebilir malzeme ithalatını yasaklayan Çin’in kararının ardından geldi. Avrupa ülkelerinin birçoğu, plastik atıklarını Çin’e gönderiyor ve bu atıklar Çin’de işleniyordu. Çin’in kararı sonrası daha da yüksek miktarlarda plastik atık oluşma ihtimalini değerlendiren AB, atık ve plastik kirliliğini yok etmenin yollarını aramaya başladı. Bu hareket kapsamında Brüksel, bir plastik stratejisiyle geldi. Plan, plastik araştırmalarına 350 milyon euro yatırım yapılmasını da öngörüyor.

“Tek kullanımlık plastik 5 saniyede üretiliyor, 500 yılda çözünüyor”

Brüksel’deki komisyonun başkan yardımcısı Frans Timmermans, The Guardian’daki söyleşisinde plastiğin zararını şu sözlerle anlatıyor: “Tek kullanımlık plastik materyalin üretimi 5 saniye sürerken, doğada parçalanması 500 yıl sürüyor.”

Tek kullanımlık plastiğin kullanımını düşürme çabaları tüm dünyada yaygınlaşıyor. Mesela Uzakdoğulu yemek zinciri Wagamama, 22 Nisan Dünya Günü’nden itibaren müşterilere plastik pipet servis etmeyeceklerini duyurdu. Bunun yerine şirket, talep halinde biyoçözünür kağıt alternatifi sunacak. İngiltere’de yer alan ‘Iceland’ süpermarket zinciri, 2023 yılının sonundan itibaren kendi markalı ürünlerinde plastik paketlemeyi ciddi şekilde düşüreceklerini veya tamamen yok edeceklerini duyurdu.

“Hiçbir şey yapmazsak okyanuslarda balıktan çok plastik atık olacak”

Geçtiğimiz Aralık ayında da 200’e yakın ülke, okyanuslardaki plastik kirliliğini yok etmeye yönelik Birleşmiş Milletler kararının altına imza attı.

Timmermans, Guardian’daki röportajında, “Eğer hiçbir şey yapmazsak, 50 yıl sonra okyanuslarda balıklardan çok plastik atık olacak” diyor ve ekliyor:

“Tek kullanımlık plastiğin kullanımına gelince, bu bir zihniyet meselesi. Tüketiciler, uzun zamandır alışkın oldukları ürünlerin yerine alternatiflerini kullanmaya alışmak zorunda.

Tüketicilere anlatmakta zorlanacağımız konulardan biri, gelecekte satın alınabilecek şişelerdeki renk seçeneklerinin oldukça kısıtlı olacağı. Fakat eminim ki o canlı yeşil renkteki şişeyi alamayacaklarını anlarlarsa, farklı bir renk alıp aldıkları ürünün geri dönüştürülebilir olduğunun farkına varırlarsa, kendi istekleriyle bu dönüşüme yönelirler.”

Bu büyüyen çaba kapsamında AB şimdi tek kullanımlık plastikleri vergilendirmeyi düşünüyor. Hatta bazı kişilere göre, bu yolla ülke bütçelerine bir süreliğine ciddi katkı sağlanabilir.

Yorumlar